چهار طاق دارد ، هر طاقى تا طاق ديگر پنج ذرع است ، و در طول كه طرف « ركن شامى » به « ركن عراقى » است ، بيست و نه دربند است ، در هر طاقى هم پنج چراغ افروخته مىشود ، چهار ستون در چهار گوشه مسجد ساخته‌اند ، كه سر هر كدام هشت شاخه دارد ، و هر شاخه‌اى يك قنديل افروخته مىشود ، و اينها را « شجرة النور » مىگويند ، خيلى خوشگل است ، يك ستون هم در وسط ، همه چادر دور مسجد دارد ، كه دور همه جا دو طاق مثل شبستان دارد و سقف آن را از سنگ ، در زمان سلطنت « سلطان مراد خان محمد پاشا » صدراعظم سقف زده است ، قبل از اين از چوب بوده است . مأذنه‌هاى مسجد الحرام تمام مسجد شش مأذنه دارد ، طول خانه يعنى « مسجدالحرام » صد و شصت ذرع مىشود ، عرض آن صد و هشت ذرع است ، سى و نه در بند دارد ، و ابواب آن را مىنويسيم كه بعضى چهار دربند دارد و بعضى سه دربند دارد ، شكل مسجد تقريباً از اين قرار است : مجموع ميل‌هاى سنگى كه گنبد را بر او نهاده‌اند ، پانصد ميل است ، صد و بيست و پنج از آن ، از سنگ‌هاى كوچك مثل آجر تراش ساخته شده ، و بقيه يك پارچه است ، كه طول هر يك تخميناً سه ذرع و نيم ، و قطر نيم ذرع مىشود ، خود « كوه صفا » در مقابل « ركن حجر » واقع است ، كه از بالاى « صفا » ، « حجرالاسود » ديده مىشود ، از درى كه مقابل واقع است و مستحب است ادعيه را در همان مقابل « حَجَر » ايستاده بخوانند ، سه طاق دارد كه دو طاق آن كه در دو طرف است هر كدام سه ذرع و طاق وسط پنج ذرع است ، چهار پله دارد و بالاى پله هم تا ديوار خانه كعبه ، كه متصل به اوست ، بايد شش ذرع باشد ، در بالاى آن اطاقها كتيبه‌اى نوشته‌اند : إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ « 1 » الى آخر . « مروه » هم تقريباً همين طور است ، سه طاق بزرگتر دارد ، خود بالاى « مروه » سنگ فرش ، و چسبيده به ديوار ، خانه هم كه مشرف به اوست ، سكوئى سرتاسر ساخته‌اند ، كه بعضى اوقات حاج نشسته ، استراحت مىكنند .

--> ( 1 ) - بقره : 158 .